Je Suis Charlie

Een cartoon zegt meer dan alle woorden - Made by: Ruben L. Openheimer
Een cartoon zegt meer dan alle woorden – Made by: Ruben L. Openheimer

Met een bak salade als lunch zit ik op de bank in de personeelskamer. Terwijl ik een hap neem zie ik de meldingen op mijn telefoon en constateer dat er een aanslag is geweest in hartje Parijs op het satirische weekblad Charlie Hebdo. Het zegt mij niet veel, maar ik vertel het aan mijn collega’s. Een redelijk luchtige reactie volgt. Mijn telefoon leg ik aan de kant, verorber mijn lunch en voer gesprekken met collega’s. Het nieuws verdwijnt naar de achtergrond en de de rest van de dag denk ik er niet meer aan.

Om 19.10 schakel ik in bij DWDD met Matthijs van Nieuwkerk en het blijkt dat de gehele aflevering is ingesteld op de aanslag eerder die dag in Parijs. Tegelijkertijd zoek ik om mijn laptop op wat er nu precies gebeurd is en redelijk ontdaan lees ik het nieuws met op de achtergrond Van Nieuwkerk en zijn gasten. Heftige beelden op de site van de NOS zetten mij aan het denken. Professionele wapens, dreigementen, schietpartijen en zelfs een executie, midden in Parijs. Het Wilde Westen van Europa, zo lijkt het wel. Een gruwelijke methode om de cartoonisten van Charlie Hebdo letterlijk en figuurlijk de mond te snoeren.

De daden van vandaag doen mij denken aan de lezing van Rutger Bregman, afgelopen maandag tijdens de inspiratiedag van CS Melanchthon. ‘Vroeger was alles slechter’, is de wijze boodschap die de heer Bregman aan zijn publiek meegeeft. ‘Tot ongeveer 200 jaar terug waren de mensen onwetend, ongemanierd en zeer primitief. Pas sinds die tijd hebben we grote stappen vooruit gemaakt. Denk maar aan de Industriële Revolutie, grote vooruitgang in kennis en technologie enz.’ Maar na een aanslag als vandaag vraag ik me af of dit wel waar is.

Natuurlijk, we hebben heel veel meer kennis, lopen niet meer langs het openbare riool, hebben normale wetgevingen en ga zo maar door. Maar kijk nu eens naar de omgang. Het geweld neemt af, top, maar het geweld dat blijft lijkt alleen maar heftiger te worden. Het Midden-Oosten staat in brand en die brand dreigt over te slaan naar de omringende gebieden, zoals Europa. Leven wij nu echt zoveel beter dan, bijvoorbeeld, tijdens de kruistochten? Willen we niet altijd maar de beste zijn en ander een loef afsteken?

Om nog even terug te keren naar DWDD. Tijdens laatste item uit de aflevering spreekt Van Nieuwkerk met Youp van ’t Hek, Jan Jaap van der Wal en Eric van Muiswinkel. ‘Zijn jullie na vandaag banger geworden?’ Alledrie de cabaretiers ontkennen deze gedachte. Natuurlijk, het is niet gek dat ze zo denken. Ze stellen wekelijks individuen, groepen, ideologieën en meer aan de kaak. Waarom nu opeens wel angst? Persoonlijk moet ik zeggen dat het mij wel beangstigd. Als een dergelijke aanslag als deze kan plaatsvinden in Parijs, waarom dan niet in Nederland? Moeten we nu voortaan altijd met een kogelvrij vest naar de supermarkt? Je weet immers maar nooit.

Natuurlijk is dat de boodschap van de aanslag. Angst en de mond snoeren. En daar moeten we niet aan toegeven, maar toch, onbewust sluipt deze angst er toch in. Daarom is het belangrijk om de dialoog aan te gaan. Niet het verwijtende vingertje, maar juist de toereikende hand. Samen staan we sterk. Daarom wil ik eindigen met het gebaar van de multiculturele organisatie Argan in Amsterdam, die morgen om 18.00 samen wil rouwen en herdenken op de dam. Een prachtige gebaar!

Holocaustontkenning bestraffen is een vrije samenleving onwaardig

Vandaag op NRC.nl stond een goed artikel over Holocaustontkenning. Hieronder zie je het hele artikel, alleen ik wil nog even kort iets blichten. Namelijk:

‘… een aparte wet tegen ontkennen van de holocaust. “Met deze wet willen we een norm stellen op basis waarvan de rechtspraak hiertegen kan optreden.” Juist deze kijk op de holocaust werkt averechts, aldus Bessems, … Geef je de ontkenners niet juist een argument? ‘Ha! Ze zijn zo bang dat wij het échte verhaal onthullen dat ze ons de mond moeten snoeren! We mogen alle bewijzen die wij hebben niet eens laten zien!’

Hierin heeft Kustaw Bessems een goed punt. Een vergelijking kun je maken met de landing op de maan. Zolang ieder de vrijheid heeft om aan te dragen waarom wel of waarom niet, dan zal iedereen toch van de algemene waarheid uitgaan, maar zodra je een bepaalde mening verbied, gaan mensen vragen stellen. Dan heb je een veel groter probleem dan die enkeling die nu zegt dat de Holocaust niet heeft bestaan. Wat overigens natuurlijk van de zotte is!

Hieronder het gehele bericht van NRC:

Holocaustontkenning bestraffen is een vrije samenleving onwaardig

De Arabisch Europese Liga werd vorig jaar beboet voor een kwetsende cartoon over de holocaust. Hypocriet, vond de islamclub, want het is wel toegestaan om de profeet Mohammed belachelijk te maken. De Joodse journalist Kustaw Bessems baalt ervan dat de AEL dit punt in Nederland heeft kunnen maken.

In dagblad De Pers opent hij daarom de aanval op wetsartikelen tegen beledigen, haatzaaien en discrimineren. De vergelijking die de AEL maakt gaat mank, geeft hij toe in zijn essay van vier pagina’s. “Maar als manke vergelijkingen verboden waren, hadden de meesten van ons een strafblad. Het was van de AEL misschien geen goede bijdrage aan het maatschappelijk debat, maar het was wel een bijdrage.”

Belediging is de prijs van verscheidenheid
Dat onsmakelijke ideeën niet worden bestraft maar onbelemmerd kunnen worden geuit lijkt hem juist de kracht van een vrije samenleving. “In een vrije, diverse samenleving kan geen recht bestaan om niet te worden beledigd. De vrijheid die je hebt om een religie te beleven is dezelfde vrijheid die anderen hebben om die religie te bekritiseren, belachelijk te maken en verbaal aan stukken te slaan.”

Belediging is de prijs van verscheidenheid, stelt Bessems, die als journalist voor Trouw en De Pers tien jaar lang verslag deed over vrije meningsuiting en integratievraagstukken. Censuurwetten leiden volgens hem alleen maar tot een “wedloop in kwetsuren” en het smoren van echt debat. “Argumenteren, om begrip vragen, verzoeken of iemand rekening met je houdt: dat zouden de enige wapenen moeten zijn die je gebruikt om iemands opvattingen of manier van uiten te veranderen.” Dat woorden weerzinwekkend zijn, is geen reden om ze te verbieden, besluit Bessems. “Weerzinwekkende woorden zijn de ware test van de vrijheid van meningsuiting.”

Censuur geeft ontkenners een argument
Holocaustontkenning is in expliciete zin niet strafbaar. Maar omdat het zo gevoelig ligt kan de rechter het wel veroordelen als een misdrijf tegen de openbare orde. In het geval van de AEL was dat artikel 137e: groepsbelediging danwel aanzetten tot haat. ChristenUnie-Kamerlid Joel Voordewind vindt dit niet ver genoeg gaan en wil dat er een aparte wet komt tegen ontkennen van de holocaust. “Met deze wet willen we een norm stellen op basis waarvan de rechtspraak hiertegen kan optreden.”

Juist deze kijk op de holocaust werkt averechts, aldus Bessems, die de sporen van de genocide kent in zijn familie. “Zijn de overlevenden niet genoeg? De getuigen? De plekken die aan de holocaust herinneren? De archieven, de gebouwen? Geef je de ontkenners niet juist een argument? ‘Ha! Ze zijn zo bang dat wij het échte verhaal onthullen dat ze ons de mond moeten snoeren! We mogen alle bewijzen die wij hebben niet eens laten zien!’ De grootst mogelijke belediging is in mijn ogen dat wij censuur nodig vinden om te voorkomen dat mensen onzin verkopen over de holocaust.”

Bron: NRC.nl, 06/10/2011, Steven de Jong.