Het onderwijs moet …

OnderwijsCharlie Hebdo, een week later. Terwijl Parijs zijn wonden likt, discussieert heel Nederland nog over de heftige aanslagen en de terroristische dreiging die mogelijk ook Nederland kan bereiken. In menig televisie talkshow spreken prominente en minder prominente Nederlanders over wat onze maatschappij allemaal moet doen. Een van de punten die worden ingebracht: “Als docent moet je hier aandacht aanbesteden”.

Van meerdere kanten komt dit geluid ons tegemoet. Zowel van mensen van buiten de onderwijswereld als van uit de onderwijs, met als toongever Meester Bart. En dit stuit mij tegen de borst, hoe ernstig deze gebeurtenis ook is. Waarom dient het onderwijs altijd als het platform om elk maatschappelijk probleem te bespreken? Zijn de ouders en vrienden compleet passé, of moet ik zeggen, zoo 2014?

Begrijp me niet verkeerd, de daad in Parijs is een tragedie. Het zorgt voor haat, vingerwijzen en discriminatie. En ja, een klas is natuurlijk een minisamenleving waar over het algemeen van alles wat aanwezig is. Daarbij zijn zij de toekomst. Maar tegenwoordig lijkt de school eerder een buurthuis dan een onderwijsinstelling. Iemand vertelt zijn of haar verhaal over pestervaringen in de media en alle basisscholen en middelbare scholen krijgen lespakketten, een aanslag en iedereen roept direct dat de docenten hier aandacht aan moeten besteden.

Maar aan de andere kant worden de scholen op de vingers gekeken, want er is ook een programma dat afgewerkt moet worden, kinderen moeten zich ontwikkelen op creatief vlak en natuurlijk sporten onze kinderen nog niet genoeg, dus een lesje Lekker Fit in de week kan ook geen kwaad. Vervolgens zien we leerlingen lopen op school, compleet in beslag genomen door hun telefoon en zelfs ’s nachts kunnen ze het apparaat niet wegleggen. Is dat niet juist een probleem dat aangepakt moet worden? Verslaving?

O, en dan nog even dit: terwijl wij ons druk maken om de aanslag in Parijs, waar (hoe erg ook) 20 mensen omkwamen stierven er in Afrika honderden door Boko Haram, maar dat bericht heeft ons allen volgens mij gemist.

Je Suis Charlie

Een cartoon zegt meer dan alle woorden - Made by: Ruben L. Openheimer
Een cartoon zegt meer dan alle woorden – Made by: Ruben L. Openheimer

Met een bak salade als lunch zit ik op de bank in de personeelskamer. Terwijl ik een hap neem zie ik de meldingen op mijn telefoon en constateer dat er een aanslag is geweest in hartje Parijs op het satirische weekblad Charlie Hebdo. Het zegt mij niet veel, maar ik vertel het aan mijn collega’s. Een redelijk luchtige reactie volgt. Mijn telefoon leg ik aan de kant, verorber mijn lunch en voer gesprekken met collega’s. Het nieuws verdwijnt naar de achtergrond en de de rest van de dag denk ik er niet meer aan.

Om 19.10 schakel ik in bij DWDD met Matthijs van Nieuwkerk en het blijkt dat de gehele aflevering is ingesteld op de aanslag eerder die dag in Parijs. Tegelijkertijd zoek ik om mijn laptop op wat er nu precies gebeurd is en redelijk ontdaan lees ik het nieuws met op de achtergrond Van Nieuwkerk en zijn gasten. Heftige beelden op de site van de NOS zetten mij aan het denken. Professionele wapens, dreigementen, schietpartijen en zelfs een executie, midden in Parijs. Het Wilde Westen van Europa, zo lijkt het wel. Een gruwelijke methode om de cartoonisten van Charlie Hebdo letterlijk en figuurlijk de mond te snoeren.

De daden van vandaag doen mij denken aan de lezing van Rutger Bregman, afgelopen maandag tijdens de inspiratiedag van CS Melanchthon. ‘Vroeger was alles slechter’, is de wijze boodschap die de heer Bregman aan zijn publiek meegeeft. ‘Tot ongeveer 200 jaar terug waren de mensen onwetend, ongemanierd en zeer primitief. Pas sinds die tijd hebben we grote stappen vooruit gemaakt. Denk maar aan de Industriële Revolutie, grote vooruitgang in kennis en technologie enz.’ Maar na een aanslag als vandaag vraag ik me af of dit wel waar is.

Natuurlijk, we hebben heel veel meer kennis, lopen niet meer langs het openbare riool, hebben normale wetgevingen en ga zo maar door. Maar kijk nu eens naar de omgang. Het geweld neemt af, top, maar het geweld dat blijft lijkt alleen maar heftiger te worden. Het Midden-Oosten staat in brand en die brand dreigt over te slaan naar de omringende gebieden, zoals Europa. Leven wij nu echt zoveel beter dan, bijvoorbeeld, tijdens de kruistochten? Willen we niet altijd maar de beste zijn en ander een loef afsteken?

Om nog even terug te keren naar DWDD. Tijdens laatste item uit de aflevering spreekt Van Nieuwkerk met Youp van ’t Hek, Jan Jaap van der Wal en Eric van Muiswinkel. ‘Zijn jullie na vandaag banger geworden?’ Alledrie de cabaretiers ontkennen deze gedachte. Natuurlijk, het is niet gek dat ze zo denken. Ze stellen wekelijks individuen, groepen, ideologieën en meer aan de kaak. Waarom nu opeens wel angst? Persoonlijk moet ik zeggen dat het mij wel beangstigd. Als een dergelijke aanslag als deze kan plaatsvinden in Parijs, waarom dan niet in Nederland? Moeten we nu voortaan altijd met een kogelvrij vest naar de supermarkt? Je weet immers maar nooit.

Natuurlijk is dat de boodschap van de aanslag. Angst en de mond snoeren. En daar moeten we niet aan toegeven, maar toch, onbewust sluipt deze angst er toch in. Daarom is het belangrijk om de dialoog aan te gaan. Niet het verwijtende vingertje, maar juist de toereikende hand. Samen staan we sterk. Daarom wil ik eindigen met het gebaar van de multiculturele organisatie Argan in Amsterdam, die morgen om 18.00 samen wil rouwen en herdenken op de dam. Een prachtige gebaar!

Het jaar van …

IMG_222630 december, de dag voor Oud&Nieuw. Nog één dag en dan is 2014 voorbij. Kortom, tijd om terug te blikken. Dat gebeurd natuurlijk al volop: NOS Journaal Jaaroverzicht, NOS Uit het leven 2014, verschillende Oudejaarsconferences die op 31/12 uitgezonden worden, overzichten in kranten en ga zo maar door. En wat was het voor jaar? Veel rampen, zoals de MH-17, oorlog in het Midden-Oosten en geweld in Israël. Maar ook vreugde tijdens het WK voetbal, de Olympische Spelen en verschillende andere EK’s en WK’s. En natuurlijk een hoop discussie, rondom Zwarte Piet, in de politiek en nog veel meer.

Vergeten we nu alleen niet onszelf? Wat voor jaar was het voor mij? Heb ik vreugde mogen mee maken of ging er een hoop mis? Ben ik rijker geworden, rijker in kennis, geluk of vrienden, of is het allemaal wat minder geworden? En hoe doe ik dit volgend jaar? Allemaal vragen die geen kwaad kunnen op dit moment. Natuurlijk, het kan vaak beter. Eindelijk eens die studie afmaken of de slaapkamer opnieuw behangen. En ja, die sportschool is er ook niet echt van gekomen dit jaar. Dan maar weer een paar goede voornemens: meer sporten, minder snoepen en beter de contacten onthouden. Lekker cliché!

Ik zou iedereen willen vragen om maar 1 goed voornemen te hebben voor 2015: het minstens net zo fijn hebben als 2014. Geen moeilijk gedoe over stoppen met roken en meer bewegen. Misschien is dat juist wat je gelukkig maakt. En geen schuldgevoel eind januari als je toch alweer 3 weken rookt, veel te veel gedronken hebt en de contributie betaalt voor Fit for Free terwijl je nog niet eens geweest bent!

Gelukkig 2015 en hopelijk tot ziens op mijn blog!

Hou nou eens op met veranderen.

“Ik hoop maar dat alle asbakken en andere loszittende attributen zijn opgeborgen”. Zo besluit mijn docent zijn relaas over de aankomende spoedvergadering met betrekking tot de nieuwe reorganisatieplannen van de UvA, gericht op de faculteit Geesteswetenschappen. Vorige week lekte er een document uit, ‘Profiel 2016’, waarin een mogelijk plan wordt gelanceerd over de bezuinigingen van deze faculteit. Dezelfde middag staat er al een artikel op de voorpagina van de NRC. De docent vertrekt, omdat de spoedzitting bijna begint.

Onderwijsland is momenteel in rep en roer. Op verschillende niveau’s zijn er verschuivingen en veranderingen. In het algemeen ontstaat er kritiek op de inspectie. Scholen zouden niets meer te vertellen hebben en alles moet zoals de inspectie het graag ziet. Meester Mark geeft hier nog wel het duidelijkste voorbeeld voor. Er moeten namelijk allerlei persoonlijke hulpplannen komen, er moeten groepsplannen gemaakt worden en elke teug adem moet geadministreerd worden. Maar dit ook uitvoeren, dat lukt niet.

Het middelbaar onderwijs krijgt opeens de vrijheid om zelf het onderwijs te indelen. Als gevolg van een wetswijziging worden er nu overal ‘transitieplannen’ gemaakt: Welke lestijden willen we? Wat bieden we extra? Waar staan we voor? Wat willen we qua passend onderwijs? Vergaderingen worden in het leven geroepen, omdat docenten op dinsdagmiddag toch nog een gaatje over hebben. Maar we moeten wel waken dat de werkdruk niet nog groter wordt!

Studenten zijn inmiddels hun basisbeurs kwijt, verschillende universiteiten moeten flink bezuinigingen, omdat er te lang te makkelijk is gedacht. Gevolg: kennis en expertise verdwijnt, doceren gebeurt weer in grotere groepen en iedereen moet alles in één keer halen. Alles onder het mom van ‘stel dat het allemaal nog meer geld kost!’. Natuurlijk moet er bezuinigd worden en dat gebeurd dan op alle gebieden. Maar is het nu niet eens tijd dat de regering een beleid gaat voeren waarin er over 10 a 15 nagenoeg niets veranderd. Misschien scheelt dat wel een hoop geld, krijg je een stabiel onderwijs waarin weer kennis wordt vergaard en kunnen we ons wellicht weer eens gaan meten met landen bovenaan de lijstjes.